Kısaca
- Prematüre bebeklerin gelişiminde ses, ışık ve ten tene temas önemli rol oynuyor.
- Medicana International İzmir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. İnan Can Buran, kanguru bakımının bebeğin kalp hızı, solunumu ve davranışsal durumunu daha istikrarlı hale getirebileceğini belirtti.
- Uzman, kanguru bakımının mümkün olduğunca erken başlatılmasını ve taburculuk sonrası gelişimsel izlemin sürdürülmesini önerdi.
Dünya Prematüre Günü’ne özel açıklama yapan Medicana Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. İnan Can Buran, yoğun bakımda bulunan prematüre bebeklerde çevresel koşulların hassasiyetle düzenlenmesinin ve anne-bebek arasındaki ten tene temasın önemine dikkat çekti.
Dünyaya vaktinden önce gelen ve yoğun bakım ünitelerinde özenli bir sürece ihtiyaç duyan prematüre bebeklerde, ses ve ışık gibi dış uyaranların nörolojik gelişimi doğrudan etkileyebildiği belirtiliyor.
Beyin gelişimi, miyelinizasyon ve serebellar büyüme açısından kritik bir dönemde olan prematüre bebeklerin, anne karnı yerine dış dünyanın değişken uyaranlarıyla karşılaştığını ifade eden Dr. İnan Can Buran, bu durumun bakım sürecinin önemini artırdığını söyledi.
Ses ve ışığın etkisi
Dr. İnan Can Buran, ani alarm sesleri, yüksek sesli konuşmalar ve tekrarlayan gürültülerin kalp hızı, solunum ve oksijen satürasyonu üzerinde doğrudan değişikliklere yol açabildiğini aktardı. Görsel sistemi henüz olgunlaşmamış bebeklerde uygunsuz parlaklık ve gece-gündüz döngüsünün korunamamasının uyku bütünlüğü ve sirkadiyen ritim gelişimini olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Uzman, ışığın tamamen ortadan kaldırılmasının değil, bebeğin yaşına ve klinik durumuna uygun şekilde düzenlenmesinin hedeflenmesi gerektiğini vurguladı.
Ağrılı işlemler ve bakım planı
Aspirasyon ve damar yolu girişimleri gibi ağrılı ve tekrarlayan işlemlerin otonomik stres yanıtına yol açabildiğini belirten Dr. İnan Can Buran, bakım işlemlerinin kümelenmesi ve bebeğin davranışsal ipuçlarına göre planlanmasının gereksiz uyarılmayı önemli ölçüde azaltabileceğini söyledi.
Kanguru bakımının faydaları
Anne ile bebek arasındaki fiziksel ayrılığın ten tene temas ve düzenli iletişimi sınırladığını, bunun da emzirme fırsatlarını kısıtlayabileceğini anlatan Dr. İnan Can Buran, kanguru bakımıyla bebeğin kalp hızı, solunumu ve davranışsal durumunun daha istikrarlı hale gelebileceğini ifade etti.
Temasın sakinleştirici ve düzenleyici etkilerinin bilimsel olarak gözlemlendiğini belirten uzman, bazı çalışmalarda ten tene temasın daha düşük stres hormonu yanıtıyla ilişkilendirildiğini, bağlanma hormonu olarak bilinen oksitosin düzeylerinde de artış görülebildiğini söyledi.
Bebeğin vücut ısısını koruyabilmesinin gelişim açısından kritik olduğunu vurgulayan Dr. İnan Can Buran, ısı dengesi ve daha düzenli uykunun bebeğin enerjisini dış etkenlerle mücadele yerine büyüme ve gelişim için kullanmasına yardımcı olabileceğini belirtti.
Kanıtlar ve öneriler
Kanguru bakımının sağkalım ve kısa vadeli fizyolojik yararlarının güçlü bilimsel kanıtlarla desteklendiğini, epigenetik değişiklikler ve beyinler arası senkronizasyon gibi uzun dönem etkilerinin ise aktif araştırma konusu olduğunu hatırlatan Dr. İnan Can Buran, klinik uygulamalarda bu ayrımın gözetilmesi gerektiğini söyledi.
Anne ve babanın bakım ekibinin aktif bir parçası haline getirilmesi ve Dünya Sağlık Örgütü önerileri doğrultusunda kanguru bakımının klinik duruma uygun şekilde mümkün olduğunca erken başlatılması gerektiğini belirten uzman, taburculuk sonrasında nörogelişimsel izlemin sürdürülmesinin, gerektiğinde fizyoterapi, dil-konuşma terapisi ve erken gelişimsel müdahalelere yönlendirmenin büyük önem taşıdığını ifade etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
