Kısaca
- Sabah öksürüğü, balgam ve çabuk yorulma gibi belirtiler, sinsi ilerleyen KOAH’ın erken habercisi olabilir.
- Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, bu belirtilerin gözden kaçmamasının kritik önem taşıdığını vurguluyor.
- Hasar geri döndürülemese de sigara bırakma, ilaç tedavisi ve düzenli egzersizle hastalığın ilerleyişi yavaşlatılabilir.
Acıbadem Kadıköy (Dr. Şinasi Can) Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Baykal Tülek, hava yollarında kalıcı daralma ve akciğer dokusunda hasarla seyreden KOAH’ın yıllarca fark edilmeden ilerleyebileceği uyarısında bulundu. Uzman, sabah öksürüğü, balgam ve nefes darlığı gibi erken belirtilerin ciddiye alınmasını istedi.
KOAH’ın en önemli risk faktörünün sigara kullanımı olduğunu belirten Prof. Dr. Tülek, sigara içmeyenlerin de sigara dumanına maruz kalma, sonbahar ve kış aylarındaki hava kirliliği, evlerde kullanılan odun ve kömür dumanı, mesleki toz ve kimyasal maruziyetler ile genetik yatkınlık nedeniyle hastalığa yakalanabileceğini söyledi.
Prof. Dr. Tülek, gençlerde yaygınlaşan elektronik sigara kullanımına dikkat çekerek, elektronik sigaraların solunum yollarını tahriş edebildiğini ve ciddi zararlar verebildiğini belirtti. Tülek, "Bu nedenle elektronik sigaraları güvenli bir alternatif olarak görmek doğru değildir" dedi.
KOAH’ın dünyada ölüm nedenleri arasında 3. sırada yer aldığını hatırlatan Tülek, ülkemizde de solunum sistemi hastalıklarının ölüm nedenleri arasında 3. sırada bulunduğunu ve erken tanının tedavide büyük önem taşıdığını vurguladı. Tülek, 18 Kasım Dünya KOAH Günü kapsamındaki açıklamasında hastalığın gözden kaçabilen 7 erken belirtisini anlattı.
Erken belirtiler
Tekrarlayan sabah öksürüğü: Özellikle sigara kullananlar sabah öksürüğünü normal karşılayabiliyor. Oysa haftalarca süren ya da sık tekrarlayan öksürük, hava yollarındaki kronik hasarın ilk işaretlerinden biri olabilir.
Sürekli balgam: Her sabah balgam çıkarmak normal değildir. Uzun süren balgam üretimi ile miktar ya da renkte belirgin değişiklik, değerlendirme gerektirir.
Merdiven çıkarken ya da yokuş yürürken nefes darlığı: KOAH’ın en karakteristik belirtilerinden biridir. Kişiler bunu çoğu zaman yaşa ya da hareketsizliğe bağlar; oysa eskiden rahatlıkla yapılan işlerde nefes darlığı gelişmesi önemli bir uyarıdır.
Nefes verirken hırıltı ya da ıslık sesi: Hava yollarında daralmaya işaret edebilir. Astım gibi başka hastalıklarda da görüldüğünden nedeninin araştırılması gerekir.
Göğüste sıkışma ya da baskı hissi: Kalp hastalıkları dahil farklı nedenlerle de ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.
Sık tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları: Her kış tekrarlayan bronşit atakları ve haftalarca süren öksürük ile balgam, altta yatan hava yolu hastalığının işareti olabilir.
Çabuk yorulma ve hareketlerde azalma: Nefes darlığından önce günlük yaşamda yavaşlama görülebilir. Kişi farkında olmadan daha az yürümeye, merdiven yerine asansörü tercih etmeye başlayabilir.
Tanı ve tedavi
Prof. Dr. Tülek, bu belirtilerin mutlaka KOAH anlamına gelmediğini, ancak özellikle 40 yaş üzerinde, sigara öyküsü ya da başka risk faktörleri bulunan kişilerde araştırılmaları gerektiğini söyledi. KOAH tanısının solunum fonksiyon testi (spirometri) ile doğrulandığını belirtti.
Tülek, KOAH’taki akciğer hasarının tümüyle geri döndürülemediğini, ancak sigaranın bırakılması, uygun ilaç tedavileri, düzenli fiziksel aktivite, gerekli aşılar ve gerektiğinde solunum rehabilitasyonu ile hastalığın ilerleyişinin yavaşlatılabileceğini, yakınmaların azaltılabileceğini ve yaşam kalitesinin artırılabileceğini ifade etti.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
